Het jaarprogramma van de bijzondere leermeesters

[Inleiding] [Godsdienstkeuze / zedenleer / vrijstelling] [Rooms-Katholieke godsdienst]

[Niet-confessionele zedenleer] [Lichamelijke opvoeding]

Met vriendelijke groeten,
Johan Bryon, directeur.

(terug)

Godsdienstkeuze - zedenleer - vrijstelling

Bij de eerste in-schrij-ving van een leer-plich-tig kind bepa-len de ouders bij onder-tekende verklaring of hun kind een cursus in één van de erkende gods-diensten of een cursus in de niet-confessionele zedenleer volgt. Men heeft de keuze uit volgende cursussen:
- Katholieke godsdienst
- Protestante godsdienst
- Islamitische godsdienst
- Anglikaanse godsdienst - Orthodoxe godsdienst
- Israëlitische godsdienst
- Niet-confessionele zedenleer

Bij het begin van elk nieuw schooljaar kunnen de ouders deze keuze wijzi-gen. Hiervoor vragen ze een for-mulier bij de direc-teur en bezorgen hem dit uiterlijk terug op 8 september van het lopende schooljaar.

Ouders die op basis van hun religieuze of morele overtuiging bezwaren hebben tegen het volgen van één van de aangeboden cursussen godsdienst of niet-confessi-onele zedenleer kunnen op aanvraag bij de directeur een vrijstel-ling bekomen. De regering legt het model van de ondertekende verklaring en de procedure tot het bekomen van de vrijstelling vast. De school waakt erover dat de vrijgestelde leer-lingen, de vrijgekomen lestijden gebruiken voor de studie van hun eigen religie, filosofie of moraal.

Per cursus worden twee lestijden van telkens 50 minuten per leerjaar toegekend.

(terug)

Rooms-Katholieke godsdienst ... in de 21ste eeuw... (Bart Jonckheere)

De beste synthese over het "nieuwe" godsdienstonderricht is - volgens mij althans - te vinden in het "Woord vooraf"", geschreven door Paul Van den Berghe, Bisschop van Antwerpen als inleiding op het nieuwe "leerplan rooms-katholieke godsdienst voor het lager onderwijs in Vlaanderen".
Het is inderdaad zo dat we bij het begin van een nieuwe eeuw, ook beginnen te werken met een nieuw leerplan rooms-katholieke godsdienst voor het lager onderwijs in Vlaanderen.

Centraal in het nieuw leerplan staan:
1. Het kind, de jongere uitgroeiend van zijn kleine ikje, over de grotere kring van klas, gezin, school, dorp, tot de grote wereld waarin hij/zij als jongere terecht komt en zal komen. Dit biedt kansen om in te gaan op fenomenen als wetenschap, Kerk, gemeenschap, oorlog en vrede, actualiteit ...
2. Communicatie. Godsdienst is (al veel langer dan dit jaar) een kans tot communicatie. Kinderen, jongeren komen in gesprek met zichzelf, met klasgenoten, wereldgenoten, de leerkracht, andere culturen. Uiteraard is er ook de communicatie met Jezus, met God.
De boodschap van Jezus is een appèl, een uitnodiging, een uitdaging, een moeilijkheid, een kans, ... Dit proberen we ter sprake te brengen.
3. Jezus en zijn boodschap. Godsdienst is (al veel langer dan dit jaar) een uitdaging, een levensproject, iets waar je mee worstelt, waar je gelukkig mee bent, waar je op vloekt, waar je naar verlangt, ... Zeker in een tijd waarin (ook in het onderwijs) de klemtoon vooral gelegd wordt op kennis, wetenschap, vooruitgang, ... bieden Jezus en zijn boodschap een oproep tot bezinning. Waarom leven we, hoe leven we, hoe moet het verder met deze wereld, is de waarheid en werkelijkheid alleen datgene wat we zien? Of is er nog iets meer? Ons geloof biedt mogelijke antwoorden waarin kinderen, jongeren zich kunnen herkennen, waar ze kunnen naar refereren. Antwoorden die houvast kunnen bieden (bijvoorbeeld bij het overlijden van een dierbaar persoon: de christelijke overtuiging dat lichamelijke dood niet het einde is). Antwoorden die nieuwe vragen kunnen oproepen.

U merkt het: godsdienst is niet langer het afdreunen van "georakelde" waarheden.
Het is niet langer het indoctrineren en/of hersenspoelen van kinderen.
Het is niet langer het memoriseren van ellenlange gebeden en teksten.

Godsdienst is een dynamiek, een steeds-weer-op-weg-gaan en antwoorden zoeken bij elkaar en bij God, in de Jezusfiguur en zijn boodschap.
Godsdienst gaat véél verder dan het materiële, de kennis, de punten, het rapport.
Niet dat die zaken niet belangrijk zijn, maar in de lessen godsdienst leggen we andere accenten. Tijdens de lessen godsdienst mag er al eens "tijd verloren worden" door te spreken over een actueel probleem, een verdrietje van een klasgenoot, een niet-op-te-lossen-ruzie, ...
Dit maakt dan ook dat een les godsdienst wel voor te bereiden valt, maar niet altijd uit te voeren valt, zoals het in de agenda van de leerkracht voorzien was.
Immers: er gebeurt zoveel in de wereld van het kleine of grote(re) kind, dat niet te voorzien viel.
Communicatie, luisterbereidheid naar Jezus en kind vragen flexibiliteit en geduld.
Bedenk echter dat een leerkracht godsdienst ook maar een mens is, die ook met zijn/haar problemen, met zijn/haar portie (on)geduld, geloof of twijfel in de klas komt te staan. Indien er vragen, bedenkingen of opmerkingen zijn, ... spreken (en vragen) is een communicatiemiddel!

Onderwerpen per cyclus
Eerste cyclus
De eerste cyclus staat voor de "eerste graad": eerste en tweede leerjaar.
De wereld van het kind beperkt zich in het eerste leerjaar nog vooral tot zichzelf, het gezin, de klas. Zelfkennis, zelfrespect, zelfvertrouwen zijn elementen die aangebracht worden. De gelovige dimensie hierbij - "je bent welkom bij Jezus, zoals je bent" - wordt verduidelijkt aan de hand van voorbeelden uit het eigen leven en het leven en de woorden van Jezus.
Het eerste leerjaar laat ook heel manifest de verhalen uit de bijbel rond Kerstmis en Pasen aan bod komen.
Tijdens het tweede leerjaar krijgen de kinderen de kans hun eerste communie voor te bereiden tijdens de lessen godsdienst. Dit is echter geen verplichting. Wie godsdienst volgt, maar niet zijn/haar eerste communie doet, kan evengoed de lessen mee volgen en zal zelfs niet merken dat die betreffende lessen naar eerste communie toewerken.
Symbolen van water, brood, maaltijd vieren zijn hier uiteraard op hun plaats.

ONDERWERPEN...
1. Mag ik zijn wie ik ben?
2. Ik heb een lichaam met vele mogelijkheden.
3. Maar ik kan niet alles.
4. Ik voel mij vandaag zo...
5. Dragen en gedragen worden.
6. Geboorte en groei.
7. Op verkenning in de natuur.
8. Ik wil het goede doen.
9. Water.
10. Brood, tafel, maaltijd houden.
11. Liturgisch en pastoraal jaar.
12. Verhalenreeks uit de Bijbel: verhalen over Jezus.

Tweede cyclus
De tweede cyclus omvat het derde en vierde leerjaar. De kinderen breken stilletjes aan door de muur van hun kleine leefwereld. Ze leren de grotere wereld kennen met alle mogelijkheden en beperktheden. Daar komen ook gevoelens als schuld, verzoening, spijt, verdriet, ... bij kijken.
Die worden bespreekbaar gemaakt en getoetst aan de Bijbel en het levensproject van Jezus.

ONDERWERPEN...
1. Vergeving en verzoening.
2. Verbondenheid in verdriet.
3. Stilte en gebed, ontvankelijkheid.
4. Anders zijn, ontmoeting.
5. Conflicten.
6. Mens en natuur, gave en opgave.
7. Gewetensvol handelen.
8. Levensadem.
9. Aarde en vruchtbaarheid.
10. Symbolen.
11. Liturgisch en pastoraal jaar.
12. Verhalenreeksen uit de Bijbel: Jozef, Mozes.

Derde cyclus
De derde cyclus omspant het vijfde en zesde leerjaar. De wereld wordt voor het kind nog groter, nog boeiender, maar ook nog complexer, uitdagender, gevaarlijker... Fenomenen uit de wereld en de cultuur komen aan bod: leven met anderen, vreemde of minder vreemde godsdiensten en overtuigingen, mogelijkheden en zwaktes van de eigen Kerkgemeenschap.
Diepere gevoelens van geloof, hoop, liefde, tederheid kunnen aan bod komen.
We willen de kinderen dieper laten kijken dan de oppervlakte van het leven.
Daar komen uiteraard kansen tot filosoferen, kritisch bevragen, evalueren van situaties bij.
Vanzelfsprekend zal ook de actualiteit meer dan ooit in de derde cyclus instapmogelijkheden bieden tot een (godsdienstige) reflectie en evaluatie.
Tijdens het zesde leerjaar krijgen de kinderen vanuit de parochie de kans hun vormsel voor te bereiden. Die voorbereiding gebeurt NIET tijdens de lessen godsdienst. Die organisatie staat volledig los van de werking in de school. De kinderen (en ouders) zijn volledig vrij in hun keuze betreffende vormsel.

ONDERWERPEN...
1. Wat maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden?
2. Grenzen in het leven.
3. Bewogen worden en in beweging komen.
4. Groeien in liefde en tederheid.
5. Bewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten.
6. Samen leven tussen werkelijkheid en droom.
7. Natuur en cultuur.
8. Verantwoordelijkheid, engagement.
9. Verkenning van een symbool: vuur.
10. Bijbel: een lange geschiedenis van bewogen mensen.
11. Liturgisch en pastoraal jaar.
12. Verhalenreeksen uit de Bijbel: Paulus, Elia.

(terug)

Niet-confessionele zedenleer (Elke Celis)

De term niet-confessioneel
De term niet-confessioneel verwijst naar een levensbeschouwelijke gemeenschap omdat ze tot geen enkele religie behoort. Voor mensen met een niet-confessionele levenshouding bestaat geen goddelijke kracht met regels die goed en kwaad bepalen. De mens is zelf schepper en drager van zijn moraal en dus ook verantwoordelijk voor zijn eigen daden. De regels en normen van goed en kwaad vloeien voort uit de ervaringen van de mens in zijn streven naar een leefbare maatschappij. Deze opvattingen zullen dus van cultuur tot cultuur verschillen en veranderen in tijd en plaats.

Vrijzinnigheid
Vrijzinnigheid is een levenshouding, een ingesteldheid die steunt op enkele gemeenschappelijke principes. Deze principes worden door elk individu op een unieke manier ingevuld en beleefd. In de praktijk betekent dit dat vrijzinnigen vaak verschillende meningen hebben over actuele en morele problemen. Deze verscheidenheid stimuleert dialoog en wederzijdse aanvulling waardoor de vrijzinnige levenshouding boeiend en dynamisch blijft.

De lessen niet-confessionele zedenleer
De lessen zedenleer steunen op vrijzinnige waarden, zoals solidariteit, verdraagzaamheid, vrij onderzoek, eerlijkheid, respect voor mekaar en mekaars mening, kritisch zijn, enz.
Ze zijn a- dogmatisch omdat ze geen deel uitmaken van een geloofsleer.
In de lessen zedenleer is het heel belangrijk dat elkeen, zowel leerkracht als leerlingen, recht heeft op een eigen mening en deze, zonder enig negatief gevolg, kan vertellen.

Eerste graad
In de eerste graad werken we vooral rond het "kind zelf". Zij leren wie ze zelf zijn.
ONDERWERPEN...
1. Naar de grote school.
2. Wie ben ik?
3. Hoe voel ik me?
4. Verdriet.
5. Ik pas op
6. Hoe kan ik helpen
7. Mijn familie
8. Ruzie
9. Niet spotten met anderen
10. Mijn droomwens
11. Wij sluiten niemand uit
12. Filosoferen met kinderen

Tweede graad
In de tweede graad maken we de cirkel iets groter en werken we vooral rond het kind en zijn omgeving. Wie ben ik of wat stel ik voor in deze maatschappij? Wat is mijn plaats in mijn omgeving?
ONDERWERPEN...
1. Anders zijn
2. Hoe voel ik me?(Uitbreiding 1°graad)
3. Huisdieren
4. Hoe kunnen wij de natuur helpen?
5. Liefde
6. Verdriet
7. De brandweer
8. Kinderen van overal
9. Niet te vlug opgeven
10. Vriendschap
11. Later wil ik stuntman worden
12. Filosoferen met kinderen

Derde graad
In de derde graad werken we rond ik en de wereld/het heelal.
ONDERWERPEN...
1. Een feit, een mening of vooroordeel
2. Eerlijkheid
3. Rolpatronen
4. Vrije tijd
5. Andere mensen, andere gewoonten
6. Godsdiensten
7. Wat zijn vrijzinnige waarden?
8. De rechten van het kind
9. Feesten
10. Gevoelens
11. Filosoferen met kinderen
12. Het Feest van de Vrijzinnige Jeugd

Het Feest van de Vrijzinnige Jeugd
Het F.V.J. wordt vaak als een surrogaat gezien voor de Plechtige Communie. Maar in feite moet het feest gezien worden als een afsluiten van iets (het einde van de lagere school) en het begin van iets nieuws (de stap naar volwassenheid, met niet alleen de stap naar het middelbaar maar ook de lichamelijke veranderingen). Je vindt trouwens in elke cultuur, in elke levensbeschouwing wel een feest voor kinderen rond de leeftijd van 12 jaar.
We werken rond een bepaald thema en de leerlingen zoeken dan zelf uit hoe ze dat zullen aanpakken en brengen.
Nog even meegeven dat de deelname aan het feest absoluut niet verplicht is.

Afsluitertje
Ik vond het niet zo eenvoudig om deze informatie op papier te zetten, omdat de inhoud van de lessen niet-confessionele zedenleer zo ruim kan opgevat worden. Het voornaamste is wel dat we proberen met de lessen zedenleer de leerlingen te begeleiden tot eerlijke en kritische volwassenen, met een eigen mening.
Ik hoop dat met deze informatie de inhoud van de lessen wat duidelijker geworden is. Indien dit niet zo zou zijn, ben ik altijd bereid om uw vragen te beantwoorden.

(terug)

Lichamelijke opvoeding (Annelies Van Beneden)
Elke klas heeft twee lestijden lichamelijke opvoeding per week
De ene week turnen we twee lesuren, de andere week krijgen de kinderen één uur turnen en één uur zwemmen. Het programma vindt U wat verderop.

Alleen een schriftelijk geformuleerde grondige reden van de ouders of een attest van de geneesheer kan een kind ontslaan van de zwem- of gymles of van welbepaalde oefeningen ervan.

Buiten de lessen lichamelijke opvoeding, trachten we de kinderen een aantal extra-activiteiten te bezorgen.

• Sport en spel
Elke vrijdag, van 16.15 tot 17 uur, kunnen de kinderen deelnemen aan door de leerkrachten geleide spel- en sportactiviteiten.
- Deze activiteit is vrijblijvend en gratis.
- Van de kinderen die deelnemen verwachten we 100 % inzet!
- De leerlingen worden ingedeeld in drie leeftijdsgroepen (1ste en 2de leerjaar samen, 3de en 4de leerjaar samen en 5de en 6de leerjaar samen).

• Spel- en sportactiviteiten op de speelplaats
- Er is een spelkoffer waar kinderen sportmateriaal kunnen uithalen tijdens de speeltijden

• Sportactieve activiteiten buiten de schoolmuren
Onze school organiseert per schooljaar ten minste één extra sportactiviteit voor elke klas van de lagere school, vaak georganiseerd door SVS (Stichting Vlaamse Schoolsport).
Voor alle klassen organiseren we i.s.m. de sportraad van Kortenberg een jaarlijkse atletiekwedstrijd. Deze activiteiten worden aangekondigd via Klimopnieuws.

• Openluchtklassen
Voor het 5de en 6de leerjaar organiseren we het ene jaar bos- en sportklassen in het BLOSO-domein te Genk, het andere jaar nemen de kinderen deel aan de kanaalklassen. De bijdrage van de ouders bedraagt maximaal €175,00 per leerling. De rest van de onkosten worden door de school betaald.

In verband met de lessen spreken we het volgende af:

• Turnkledij
De turnkledij bestaat uit witte turnpantoffels zonder veters, een sportbroek en een T-shirt (met het embleem van de school). Bij het begin van het schooljaar wordt de turnkledij en de gymzak gratis meegegeven. De kinderen brengen enkel aangepast schoeisel mee. De turnkledij wordt telkens vóór een schoolvakantie meegegeven om thuis te laten wassen.

• Zwemmen
- De kinderen respecteren de geldende reglementering in het zwembad.
- Zwemshorten zijn verboden, badmuts niet verplicht.
- De zwemlessen zijn kosteloos. Zowel de toegang tot het zwembad als het busvervoer naar het zwembad worden door de school betaald.
- In de schoolagenda van de kinderen vindt u het schema van de zwembeurten in het gemeentelijk zwembad De Motte te Zaventem.

• Spel- en sportactiviteiten op de speelplaats
- De kinderen spelen sportief en sluiten niemand uit.
- De kinderen mogen speelgoed meebrengen, maar geen speelgoed dat gevaarlijk is en/of geweld uitlokt. Lederen ballen laten we best thuis.
- Computerspelletjes en boeken horen niet op de speelplaats.
- In de gangen en toiletruimtes wordt niet gespeeld.
- Bij het belsignaal stop ik het spel en ga rustig in de rij staan.
- Voor het gebruik van de voetbal- of basketbaldoelen raadplegen de kinderen de kalender waar aangeduid staat welke klas ze mag gebruiken.

Het programma van de gymlessen en zwemmen zijn zodanig opgevat dat vrijwel alle aspecten van de lichamelijke opvoeding jaarlijks aan bod komen maar telkens aangepast worden aan: - de mogelijkheden van de kinderen
- de moeilijkheden van de spelreglementen, de grootte van de toestellen en spelterreinen, …
- de interesse van de leerlingen.

Belangrijk is dat jullie kinderen:
- vorderingen maken
- de wil en het karakter ontwikkelen om betere (sport)prestaties te leveren
- plezier hebben in gym, sport en zwemmen
- fair-play leren
- zin krijgen zich gezond te ontspannen … èn in te spannen!

Hierbij geven we een overzicht, opgesplitst per graad:
EERSTE GRAAD
Zwemmen
* kleine bad:
- inschatten beginsituatie
- oefenen met heupgordel en plank
watergewenning
- beenbeweging schoolslag met plank
* grote bad
- leerlingen die de basis beheersen gaan onder begeleiding van de klasleerkracht in diep water
- beenbeweging rugschoolslag met plank
- armbeweging schoolslag (coördinatie armen-benen)
- beenbeweging crawl met plank
- beenbeweging rugcrawl met plank
- inspringen in het diepe op verschillende
manieren
- hoofd in het water steken
- onder water zwemmen
- begeleide spelvormen

GYM
voorwaarts, achterwaarts rollen, zweefrol
tussensteun op 4-delige plint
wendsprong over 4-delige plint
evenwichtsoefeningen
touwklimmen
sportramen
trampolinespringen
spreidsprong over de bok
ATLETIEK
uithouding 600 meter
medecinbalwerpen
verspringen uit stand
hoogspringen: schaarsprong
spurt 60 meter
shuttle-run test
CIRCUSTECHNIEKEN
trapezezwaaien, jongleren, evenwicht, partneroefeningen, acrobatie
DANS
aerobic, stepaerobic, expressieve dans, eigen creaties...
BEWEGINGSVAARDIGHEDEN
estafette, reactiespelen, conditiecircuit, krachtcircuit, fitness, reis rond de wereld...
WERKEN MET MATERIALEN
pittezakjes, hoepels, tennisballen, kranten
TEAMSPELEN / KRINGSPELEN
koningsbal, honkbal, kapiteinbal, zitvoetbal, chinese voetbal, ballenregen, inhaalbal, krokodilbal, botsbal,...
BALSPELEN
* Basketbal:
oefenvormen,
circuit dribbelen-doelen-passen
drieveldenbasketbal
spel 3-3
* Netbal:
oefenvormen werpen-vangen-passen
spel 3-3
* Voetbal:
oefenvormen, circuit
trappen, drijven,
doelen
SLAGSPORTEN
* Hockey:
basisvaardigheden
spel 5-5
* Initiatie van: badminton, indiaca, minitennis, scratch,...

TWEEDE GRAAD
Zwemmen
* kleine bad:
- inschatten beginsituatie
- oefenen met heupgordel en plank
- watergewenning
- beenbeweging schoolslag met plank
* grote bad
- beenbeweging rugschoolslag met plank
- schoolslag (coördinatie armen-benen)
- arm- en beenbeweging crawl met plank
- arm- en beenbeweging rugcrawl met plank
- duiken
- hoofd in het water steken (ademhaling)
- onder water zwemmen
- keerpunten nemen
- begeleide spelvormen
- overlevings- en reddend zwemmen

GYM
rad, kopstand
tussensteun op 5-delige plint
wendsprong over 5-delige plint
evenwichtsoefeningen
touwklimmen
sportramen
trampolinespringen
spreidsprong over de bok
ATLETIEK
uithouding 1000 meter
medecinbalwerpen
verspringen uit stand
hoogspringen: schaarsprong
spurt 80 meter
shuttle-run test
TEAMSPELEN / KRINGSPELEN
koningsbal, honkbal, kapiteinbal, zitvoetbal, chinese voetbal, ballenregen, inhaalbal, krokodilbal, botsbal,...
CIRCUSTECHNIEKEN
trapezezwaaien, jongleren, evenwicht, partneroefeningen, acrobatie
DANS
aerobic, stepaerobic, expressieve dans, eigen creaties...
BEWEGINGSVAARDIGHEDEN
estafette, reactiespelen, conditiecircuit, krachtcircuit, fitness, reis rond de wereld...
WERKEN MET MATERIAAL
pittezakjes, hoepels, tennisballen, kranten
BALSPELEN
* Basketbal:
oefenvormen
circuit dribbelen-doelen-passen
drieveldenbasketbal
spel 4-4
* Netbal:
oefenvormen
werpen-vangen-passen
spel 4-4
* Voetbal:
oefenvormen
circuit trappen, drijven, doelen
SLAGSPORTEN
* Hockey:
basisvaardigheden
spel 5-5
*Initiatie van badminton, indiaca, minitennis, scratch,...

DERDE GRAAD
Zwemmen
* grote bad
- inschatten beginsituatie met
- beenbeweging schoolslag met plank
- beenbeweging rugschoolslag
- armbeweging schoolslag (coördinatie armen-benen)
- arm- en beenbeweging crawl met plank
- arm- en beenbeweging rugcrawl met plank
- duiken
- hoofd in het water steken (ademhaling)
- onder water zwemmen
- keerpunten nemen
- begeleide spelvormen
- overlevings- en reddend zwemmen

GYM
rad, kopstand, handstand
tussensteun op 6-delige plint
wendsprong over 6-delige plint
evenwichtsoefeningen
touwklimmen
sportramen
trampolinespringen
spreidsprong over de bok
ATLETIEK
uithouding 1000 meter
medecinbalwerpen
verspringen uit stand
hoogspringen: schaarsprong
spurt 100 meter
shuttle-run test
TEAMSPELEN / KRINGSPELEN
koningsbal, honkbal, kapiteinbal, zitvoetbal, chinese voetbal, ballenregen, inhaalbal, krokodilbal, botsbal,...
CIRCUSTECHNIEKEN
trapezezwaaien, jongleren, evenwicht, partneroefeningen, acrobatie
DANS
aerobic, stepaerobic, expressieve dans, eigen creaties...
Bewegingsvaardigheden
estafette, reactiespelen, conditiecircuit, krachtcircuit, fitness, reis rond de wereld...
WERKEN MET MATERIAAL
pittezakjes, hoepels, tennisballen, kranten
BALSPELEN
* Basketbal:
oefenvormen
circuit dribbelen-doelen-passen
drieveldenbasketbal
spel 4-4
* Netbal:
oefenvormen
werpen-vangen-passen
spel 6-6
* Voetbal:
oefenvormen
circuit trappen, drijven, doelen
SLAGSPORTEN
* Hockey:
basisvaardigheden
spel 5-5
*Initiatie van badminton, indiaca, minitennis, scratch,...

(terug)